PonyatnoJak to liczymy
Jednostki masowe (mg/dl, µg/dl, ng/dl, ng/ml, pg/ml) przeliczamy na molowe (mmol/l, µmol/l, nmol/l, pmol/l) z użyciem masy molowej M substancji w g/mol. Jedna reguła obejmuje wszystkie przypadki: × 10 / M przy zgodnych przedrostkach (mg/dl → mmol/l, µg/dl → µmol/l, ng/dl → nmol/l); × 10 000 / M, gdy jednostka molowa jest o stopień mniejsza (mg/dl → µmol/l, µg/dl → nmol/l, ng/dl → pmol/l); × 1000 / M dla ng/ml → nmol/l i pg/ml → pmol/l. Przeliczenie w drugą stronę to mnożenie przez M z tym samym współczynnikiem.
Na przykład glukoza ma M = 180,16 g/mol, więc mg/dl dzieli się przez około 18; kreatynina ma M = 113,12, więc mg/dl mnoży się przez około 88,4; witamina D ma M = 400,64, więc ng/ml mnoży się przez około 2,5.
Masy molowe są te same, których używa aplikacja Ponyatno przy odczytywaniu wyników badań. Wyniki są zaokrąglane: jednostki molowe do 2 miejsc po przecinku, mg/dl, µg/dl, ng/dl i pg/ml do 1 miejsca.
Warto wiedzieć
Skąd różne jednostki
Większość Europy, Wielka Brytania, Kanada i Australia podają wyniki w jednostkach SI — mmol/l, µmol/l, nmol/l. W USA i w części prywatnych laboratoriów używa się mg/dl i ng/ml. Ta sama liczba znaczy wtedy coś zupełnie innego: glukoza „90” to norma w mg/dl, ale wartość niemożliwa w mmol/l.
Czego nie da się tak przeliczyć
Przeliczenie przez masę molową działa tylko dla substancji o określonym wzorze chemicznym. Enzymów (ALT, AST, GGTP w U/l) i hormonów podawanych w jednostkach międzynarodowych (TSH, LH, FSH, prolaktyna, insulina, hCG w IU lub mIU) nie da się tak przeliczyć: ich jednostka jest powiązana ze standardem metody, a nie z masą.
Dla cholesterolu stosuje się jeden współczynnik dla całkowitego, LDL i HDL; dla bilirubiny — jeden dla całkowitej i bezpośredniej; dla wapnia — jeden dla całkowitego i zjonizowanego. Witamina D oznacza tu 25-hydroksywitaminę D, czyli zwykłe badanie z krwi.
Przelicz też zakres referencyjny
Porównuj wynik z zakresem referencyjnym tylko w tych samych jednostkach. Jeśli przeliczasz wartość, przelicz też granice zakresu z twojego wyniku — różnią się między laboratoriami i metodami, a obowiązuje ten zakres, który jest wydrukowany obok twojego wyniku.
Ten kalkulator to narzędzie pomocnicze, a nie diagnoza. Zakresy referencyjne różnią się między laboratoriami, a wynik zależy od stanu zdrowia, przyjmowanych leków i innych badań. Omów go z lekarzem.
Częste pytania
Jak przeliczyć glukozę z mg/dl na mmol/l?
Podziel przez 18 (dokładniej: pomnóż przez 10 i podziel przez 180,16). Na przykład 100 mg/dl ≈ 5,55 mmol/l. W drugą stronę — pomnóż przez 18.
Jak przeliczyć cholesterol z mmol/l na mg/dl?
Pomnóż przez około 38,7. Współczynnik jest taki sam dla cholesterolu całkowitego, LDL i HDL. Triglicerydy mają inny współczynnik (około × 88,6), więc wybierz je osobno.
Witamina D: ng/ml czy nmol/l?
1 ng/ml witaminy D 25-OH ≈ 2,5 nmol/l, więc 30 ng/ml ≈ 75 nmol/l. Zanim porównasz, sprawdź, w jakich jednostkach podano zakres referencyjny na twoim wyniku.
Dlaczego mój wynik trochę różni się od wyniku z innego przelicznika?
Zwykle przez zaokrąglenia albo nieco inną masę molową. Różnica na drugim miejscu po przecinku nie zmienia znaczenia wyniku.
Czy mogę tu przeliczyć TSH albo insulinę?
Nie tą metodą. TSH, LH, FSH i inne hormony w IU nie są bezpośrednio związane z masą molową. Insulinę z pmol/l na µU/ml przelicza się umownym współczynnikiem — jest on wbudowany w kalkulator HOMA-IR.
Źródła
Wzory i punkty odcięcia zgodne z wytycznymi klinicznymi — źródła poniżej.
- Young DS. Implementation of SI units for clinical laboratory data. Ann Intern Med. 1987;106(1):114–129.
- Przeliczniki są takie same jak w analizie wyników badań w Ponyatno (na podstawie masy molowej danej substancji).