Prawidłowa glukoza na czczo w osoczu krwi żylnej to według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l). Wynik 100–125 mg/dl to nieprawidłowa glikemia na czczo, czyli stan przedcukrzycowy, a 126 mg/dl lub więcej w dwóch pomiarach pozwala rozpoznać cukrzycę.
| Kategoria | Norma |
|---|---|
| Prawidłowa | 70–99 (3,9–5,5) mg/dl (w nawiasie mmol/l), osocze krwi żylnej |
| Nieprawidłowa glikemia na czczo | 100–125 (5,6–6,9) mg/dl (w nawiasie mmol/l), osocze krwi żylnej |
| Cukrzyca (2 pomiary) | 126 i więcej (7,0) mg/dl (w nawiasie mmol/l), osocze krwi żylnej |
| Ciąża: prawidłowa na czczo | poniżej 92 (5,1) mg/dl (w nawiasie mmol/l), osocze krwi żylnej |
Kryteria PTD. Przeliczenie: mg/dl ÷ 18 = mmol/l. Wynik z glukometru nie służy do rozpoznania cukrzycy.
„Na czczo” oznacza 8–14 godzin bez jedzenia; można pić wodę. Pobranie najlepiej rano, po zwykłej kolacji, bez nocnych przekąsek. Glukozę zawyżają: niedawny posiłek, słodzona kawa lub sok, ostry stres, infekcja z gorączką, niektóre leki (np. sterydy). Zaniżyć może ją bardzo długie przechowywanie próbki przed odwirowaniem, dlatego laboratoria stosują specjalne probówki.
Wynik z glukometru (krew z palca) jest przydatny do samokontroli, ale do rozpoznania cukrzycy liczy się pomiar w laboratorium, w osoczu krwi żylnej.
Wynik w tym przedziale nie oznacza cukrzycy, ale pokazuje, że organizm gorzej radzi sobie z glukozą. W Polsce stan przedcukrzycowy rozpoznaje się na podstawie glukozy na czczo i doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT, 75 g glukozy, pomiar po 2 godzinach). PTD zaleca, by przy nieprawidłowej glikemii na czczo wykonać OGTT, bo część osób ma już cukrzycę widoczną dopiero w teście obciążenia.
To dobry moment na zmiany: zmniejszenie masy ciała o kilka procent, więcej ruchu, mniej słodzonych napojów i przetworzonej żywności wyraźnie obniżają ryzyko przejścia w cukrzycę typu 2. Wynik warto powtarzać co roku lub częściej, według zaleceń lekarza.
Wszystkie te wartości mieszczą się w przedziale 100–125 mg/dl. Im bliżej 125, tym większe prawdopodobieństwo, że OGTT lub hemoglobina glikowana pokażą coś więcej. Pojedynczy wynik 101–105 mg/dl po stresującym dniu czy słabo przespanej nocy bywa przypadkowy, dlatego przed wnioskami badanie się powtarza.
Cukrzycę rozpoznaje się, gdy glukoza na czczo dwukrotnie wynosi co najmniej 126 mg/dl, gdy w OGTT po 2 godzinach przekracza 200 mg/dl, gdy przypadkowy pomiar wynosi 200 mg/dl lub więcej i są objawy (pragnienie, częste oddawanie moczu, chudnięcie), albo gdy HbA1c wynosi 6,5% lub więcej.
W ciąży normy są niższe. Glukoza na czczo 92–125 mg/dl to kryterium cukrzycy ciążowej, a 126 mg/dl lub więcej sugeruje cukrzycę rozpoznaną w ciąży. Pierwsze badanie glukozy wykonuje się na początku ciąży, a OGTT zwykle między 24. a 28. tygodniem. Wynik ocenia lekarz prowadzący lub diabetolog; cukrzyca ciążowa dobrze kontrolowana nie zagraża ani matce, ani dziecku.
Często pierwszym sygnałem jest pomiar glukometrem u rodziny albo wynik z badań okresowych w pracy. Glukometr ma dopuszczalny błąd ok. 15%, więc 108 mg/dl z palca może odpowiadać 95 albo 120 mg/dl w laboratorium. Taki wynik to powód, by zrobić badanie z krwi żylnej, a nie by od razu się martwić. Glukozę na czczo lekarz rodzinny może zlecić na NFZ; jest też elementem bilansu zdrowia w programie NFZ „Moje Zdrowie”. Osoby z nadwagą, nadciśnieniem, cukrzycą w rodzinie lub po cukrzycy ciążowej powinny badać glukozę co najmniej raz w roku.
Każdy wynik na czczo 100 mg/dl lub wyższy warto omówić z lekarzem rodzinnym. Szybko, tego samego dnia, gdy:
Opracowano na podstawie publicznie dostępnych materiałów:
Nie musisz sam rozszyfrowywać liczb: zrób zdjęcie wyniku, a aplikacja wyjaśni „Glukoza na czczo” i pozostałe parametry prostymi słowami — co jest w normie, a na co zwrócić uwagę.
App StoreGoogle PlayWersja w przeglądarce70–99 mg/dl (3,9–5,5 mmol/l) w osoczu krwi żylnej według PTD. U dorosłych i dzieci kryteria są takie same, w ciąży niższe.
Nie. 100 mg/dl to dolna granica nieprawidłowej glikemii na czczo, czyli stanu przedcukrzycowego. Warto badanie powtórzyć i omówić z lekarzem, który może zlecić OGTT.
Ok. 5,6 mmol/l. Aby przeliczyć mg/dl na mmol/l, dziel przez 18; 126 mg/dl to 7,0 mmol/l.
Najlepiej tylko wodę. Kawa z cukrem lub mlekiem to już posiłek, a nawet czarna kawa u części osób może lekko zmienić wynik.
Poniżej 92 mg/dl. Wynik 92–125 mg/dl spełnia kryterium cukrzycy ciążowej i wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Wynik poniżej 70 mg/dl to hipoglikemia. U osób zdrowych zdarza się rzadko, czasem po długiej głodówce lub intensywnym wysiłku; częściej dotyczy osób leczonych na cukrzycę i zawsze warto go omówić z lekarzem.
Materiał ma charakter informacyjny, nie jest opinią lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wartości referencyjne zależą od laboratorium i metody — kieruj się zakresem podanym na swoim wyniku badań. Ostateczną interpretację wyników przeprowadza lekarz.
Ponyatno